دولتی سکولار و کشوری چندمذهبی
این فصل دربارهی دین در سوئد است. سوئد یک دولت سکولار با قوانینی است که حق همه در پیروی از دین خود را محترم میشمرد. در اینجا آزادی مذهب حاکم است. مردم میتوانند آزادانه دین خود را انتخاب کنند یا اصلاً اعتقاد نداشته باشند. همزمان این کشور، کشوری چندمذهبی است که در آن از جمله ادیان بزرگ جهانی نمایندگی دارند.
آزادی مذهب (Religionsfrihet)
سوئد یک دولت سکولار (sekulär stat) است. این بدان معناست که دولت از نظر مذهبی بیطرف است و از هیچ دینی طرفداری نمیکند یا آن را مورد تبعیض قرار نمیدهد. دولت حق همه را برای اینکه خود تصمیم بگیرند آیا میخواهند یا نمیخواهند به یک دین خاص تعلق داشته باشند، تضمین میکند.
آزادی مذهب (Religionsfrihet) همیشه بدیهی نبوده است. مدت طولانی، کلیسای پروتستان لوتری (protestantiska lutherska kyrkan) تنها دین مجاز بود. تنها در سال ۱۸۶۰ اجازه داده شد که سوئدیها کلیسای سوئد را ترک کنند، اما تنها اگر به یک جامعهی مسیحی دیگر میپیوستند.
پیروزی نهایی آزادی مذهب با قانون آزادی مذهب (religionsfrihetslagen) ۱۹۵۱ آمد. این قانون به مردم امکان داد که کاملاً آزادانه دین را انتخاب کنند یا به هیچ دینی تعلق نداشته باشند. هنگامی که دولت و کلیسای سوئد در سال ۲۰۰۰ از هم جدا شدند، کلیسای سوئد به یکی از چندین جامعهی مذهبی (trossamfund) در جامعه تبدیل شد. کلیسای سوئد همچنان بزرگترین جامعهی مسیحی در سوئد است.
طبق قانون اساسی، یکی از قوانین بنیادین سوئد، همه حق دارند دین خود را دنبال کنند. همچنین هیچکس نباید بر پایهی اعتقاد یا دیدگاه مذهبی خود مورد تبعیض قرار گیرد. به این شکل، سوئد هم یک دولت سکولار و هم یک کشور چندمذهبی است.
آموزش آموزش دین (religionskunskap) در مدرسهی سوئدی باید به دانشآموزان درکی گسترده از ادیان، اعتقادات مذهبی و فلسفههای زندگی گوناگون از سراسر جهان بدهد. هدف پرورش درک، بردباری و احترام به تفاوتهاست.
نقش دین (Religionens roll)
مسیحیت طی قرنها به سوئد شکل داده است. این امر بسیاری از آثار فرهنگی را بر جای گذاشته است. تعداد اعضای کلیسای سوئد در حال کاهش است، اما بسیاری از سوئدیها همچنان اعیاد مسیحی مانند کریسمس و عید پاک را جشن میگیرند، حتی اگر خود را مذهبی نبینند. به همین ترتیب، آیینهای مذهبی مانند غسل تعمید، عروسی در کلیسا و مراسم خاکسپاری مسیحی همچنان رایجاند، حتی در میان اعضایی که خود را باورمند توصیف نمیکنند.
نقش دین در جامعه کاهش یافته است. همزمان دین و مسائل مذهبی در زمانهای اخیر توجه بیشتری در جامعه دریافت کردهاند. با افزایش مهاجرت، تعداد ادیانی که در سوئد پیروی میشوند نیز افزایش یافته است. امروزه تقریباً همهی ادیان جهان در سوئد نماینده دارند. در اینجا یک مرور کوتاه از تاریخ پنج دین بزرگ جهانی در سوئد آمده است.
مسیحیت (Kristendom)
مسیحیت امروزه بزرگترین دین جهان است. در سوئد امروز، جوامع مسیحی گوناگون بسیاری وجود دارد که سنتها و شاخههای اعتقادی مختلف را نمایندگی میکنند، برای مثال سه شاخهی اصلی: کلیساهای ارتدکس (ortodoxa)، کلیسای کاتولیک (katolska) و کلیساهای گوناگون پروتستان (protestantiska).
کلیسای سوئد (Svenska kyrkan) حدود پنج میلیون عضو دارد. کلیسای سوئد ریشههای تاریخی در سنت پروتستان لوتری دارد که در قرن شانزدهم پایهگذاری شد. پیش از آن، در قرون وسطی، سوئد یک کشور کاتولیک بود. کلیساهای قدیمی بسیاری، اغلب متعلق به قرون وسطی، در سراسر چشمانداز سوئد باقی ماندهاند.
یهودیت (Judendom)
تاریخ یهودیت در سوئد را میتوان تا قرن هجدهم پی گرفت. تنها در آن زمان بود که یهودیان اجازه یافتند در سوئد زندگی کنند و دین خود را دنبال کنند. یهودیستیزی (antisemitismen) مدت طولانی در سراسر اروپا گسترده بود و تنها در سال ۱۸۷۰ یهودیان حقوق شهروندی کامل در سوئد به دست آوردند.
یهودیت کوچکترین ادیان جهانی است. چندین جامعهی یهودی و کنیسه در سوئد امروز وجود دارد. این جوامع راههای گوناگونی برای پیروی از دین و فرهنگ یهودی ارائه میدهند و نقشی مهم در حفظ و ترویج سنت و همبستگی یهودی ایفا میکنند.
هندوئیسم و بودیسم (Hinduism och buddhism)
ارتباط با هندوها و بوداییان در سوئد عمدتاً در قرن بیستم آغاز شد، از جمله از طریق سفر به آسیا و افزایش علاقه به مدیتیشن و یوگا. امروزه بوداییان و هندوها بیشتر در میان مهاجران کشورهایی که این ادیان در آنها بزرگ است، یافت میشوند.
هم جوامع بودایی و هم هندو و معابد در مکانهای گوناگون سوئد وجود دارد که در آنها نماز، آیینها و جشنهای مذهبی برگزار میشود.
اسلام (Islam)
در آغاز قرن بیستم، تنها تعداد اندکی مسلمان در سوئد بود. تنها پس از جنگ جهانی دوم بود که تعداد مسلمانان از طریق مهاجرت افزایش یافت. در دههی ۱۹۷۰ نخستین مسجدهای سوئد ساخته شدند. اکنون اسلام دومین دین بزرگ در این کشور است و مسجدها و نمازخانهها در سراسر سوئد وجود دارند.
جوامع و سازمانهای مسلمان سوئدی چندین شاخه و سنت گوناگون درون اسلام، مانند سنی (sunni) و شیعه (shia)، را بازتاب میدهند. جوامع مسلمان نماز، آموزش و همبستگی ارائه میدهند و نقشی مهم در حفظ و ترویج سنت و فرهنگ مسلمانی ایفا میکنند.