بازار کار و اقتصاد شخصی

بازار کار چگونه کار می‌کند (Så fungerar arbetsmarknaden)

بازار کار را می‌توان به بخش دولتی (offentlig sektor) و بخش خصوصی (privat sektor) تقسیم کرد. بخش دولتی متشکل از فعالیت‌هایی است که دولت، استان‌ها و شهرداری‌ها مسئول آن هستند و از طریق مالیات تأمین مالی می‌شوند. مشاغلی مانند کارکنان بهداشت و درمان، معلمان، مربی مهدکودک، پلیس و آتش‌نشان به بخش دولتی تعلق دارند.

منظور از بخش خصوصی، همه‌ی شرکت‌هایی است که مالکیت خصوصی دارند. این شامل همه چیز از فروشگاه‌ها، رستوران‌ها، کارخانه‌ها و شرکت‌های ساختمانی تا شرکت‌هایی است که در حوزه‌ی حقوق، اقتصاد و حمل‌ونقل کار می‌کنند. حدود ۷۰ درصد از همه‌ی کسانی که در سوئد کار می‌کنند، در بخش خصوصی مشغول به کارند.

بازار کار در سوئد متفاوت است. در شهرهای بزرگ، شرکت‌های بسیاری در حوزه‌های گوناگون، برای مثال در خدمات و تجارت وجود دارد. در شهرها و مکان‌های کوچک‌تر، اغلب صنایعی مانند فولادسازی، کارخانه‌های کاغذسازی یا کارخانه‌هایی که در نزدیکی منابع طبیعی ضروری قرار دارند، وجود دارد.

طرفین بازار کار (Arbetsmarknadens parter)

در بازار کار کارفرمایان (arbetsgivare) و کارکنان (arbetstagare) وجود دارند. کارفرمایان کارکنان را استخدام می‌کنند و به آن‌ها حقوق می‌پردازند. هم کارکنان و هم کارفرمایان در سازمان‌های خود متشکل شده‌اند تا از منافع خود در بازار کار محافظت کنند.

اتحادیه‌ها (Fackförbunden) برای بهتر شدن وضعیت کارکنان تلاش می‌کنند. آن‌ها درباره‌ی حقوق با کارفرما مذاکره می‌کنند و می‌توانند در صورت بروز مشکل در محل کار برای یک عضو کمک کنند.

در هر سازمان مرکزی اتحادیه‌ای، اتحادیه‌های گوناگون بسیاری وجود دارد. این کارکنان محل کار هستند که می‌توانند عضو اتحادیه‌ها باشند.

اتحادیه‌ها و سازمان‌های کارفرمایی درباره‌ی به‌اصطلاح قراردادهای دسته‌جمعی (kollektivavtal) درباره‌ی حقوق و شرایط کار مذاکره و آن‌ها را امضا می‌کنند. این قراردادها برای همه‌ی کارکنانی که در محل کارهایی که در قرارداد قرار دارند، صادق است. بنابراین در سوئد حقوق‌ها از طریق مذاکرات میان طرفین بازار کار تعیین می‌شود، نه توسط دولت.

قوانین و مقررات در بازار کار (Lagar och regler på arbetsmarknaden)

در بازار کار قوانینی برای محافظت از حقوق کارکنان و ایجاد محیط کاری امن وجود دارد. برای مثال قوانینی درباره‌ی ساعات کار، محیط کار و مرخصی وجود دارد. کارفرما همچنین باید برای مستمری و بیمه‌ی بیماری کارکنان، به دولت حق کارفرما (avgifter) بپردازد.

مالیات بر کار (Skatt på arbete)

همه‌ی کسانی که کار می‌کنند بر حقوق خود مالیات (skatt) می‌پردازند. اینکه چقدر می‌پردازند بستگی به میزان درآمد دارد. کار کردن بدون پرداخت مالیات غیرقانونی است.

صندوق بیکاری — بیمه در برابر بیکاری (A-kassan – en försäkring vid arbetslöshet)

بیمه‌ی بیکاری (Arbetslöshetsförsäkringen) این امکان را می‌دهد که یک فرد بیکار درآمد داشته باشد. صندوق بیمه‌ی بیکاری (Arbetslöshetskassan) (A-kassan) یک انجمن اقتصادی است که به اعضای بیکار خود پول می‌پردازد. برای دریافت مستمری، فرد باید به‌اندازه‌ی کافی در یک دوره‌ی تعیین‌شده کار کرده باشد و به‌طور فعال به دنبال کار باشد. مستمری A-kassan از سوی دولت و حق عضویت اعضا تأمین می‌شود.

اقتصاد شخصی در سوئد (Privatekonomi i Sverige)

اقتصاد شخصی (Privatekonomi) درباره‌ی درآمدها و هزینه‌های شخصی افراد است. درآمدها می‌توانند حقوق یا مستمری (bidrag) باشند و هزینه‌ها هزینه‌های مثلاً مسکن، غذا و لباس است.

حقوق در سوئد در مقایسه با بسیاری از کشورهای دیگر نسبتاً بالاست. اینکه چقدر فرد کسب می‌کند بستگی به شغل، تحصیلات، تجربه و بخش کاری دارد. دولت همچنین از طریق بیمه‌های اجتماعی (socialförsäkringar) مانند مستمری بازنشستگی، مستمری بیماری و کمک‌هزینه‌ی فرزند، پول می‌پردازد.

مردم می‌توانند در حساب بانکی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری یا سهام پس‌انداز (spara) کنند. بسیاری از بانک برای خرید مسکن یا خودرو وام (lån) می‌گیرند. در دهه‌های اخیر، قیمت مسکن در بسیاری از بخش‌های سوئد به‌شدت افزایش یافته است. بنابراین وام مسکن (bostadslån) اغلب بخش بزرگی از اقتصاد شخصی است. همچنین رایج است که کالاها را با اعتبار، برای مثال با کارت اعتباری، خرید کنند، اما نرخ سود چنین وام‌هایی اغلب بالاست.

اداره‌ی اجرای احکام (Kronofogdemyndigheten) یک مقام دولتی است که مراقب پرداخت بدهی‌هاست. این مقام می‌تواند به افرادی که بدهی‌های سنگین دارند نیز کمک کند تا اقتصاد خود را سامان دهند؛ به آن تنظیم بدهی (skuldsanering) گفته می‌شود.